İSLAMPAŞA: 'RİZE'DE FİDANCILIĞIN MERKEZİ'

Haber: Turgay Ayhan

Rize’nin İslampaşa Mahallesi, geleneksel anlamda aile tipi narenciye ve yöresel meyvelerin fidancılığının yapıldığı bir merkez konumunda. Ancak AB uyum yasaları kapsamında her fidan üreticisine ziraat mühendisi istihdam etme ve üst birliğe üye olma zorunluluğu getirilmesi, neredeyse tamamı bin metrekarenin altında, hatta önemli bir kısmı hemen evinin bahçesindeki birkaç yüz metrekarelik alanı değerlendirerek aile bütçesine katkı sağlamaya çalışan fidancıları düşündürüyor.

Tohum ve fidan üreticileri yeni yasaya dahil olabilmelerinin ekonomik ve şekil anlamında mümkün olmadığını ve kendilerine istisna sağlanmasını talep ederken, babadan, dededen gelen meraklarına pazarlarda satılan ve dışarıdan getirtilen fidanların da darbe vurduklarını belirtiyorlar.

Rize’nin İslampaşa Mahallesi’nde fidancılık yapan ve babadan gelen merakla 6 yıl önce fidancılığa başlayan fidan yetiştiricisi Hayrettin Çakmak, “Dedemizden, babamızdan öğrendiğimiz fidancılığı yaparak hem aile bütçemize ek ek gelir sağlıyoruz hem de bir anlamda geleneksel ürünlerimizi yeni nesillere taşımaya çalışıyoruz. Kültürümüze çok önemli bir katkı sağladığımızın inancındayız ama yaptığımız işin ekonomik tarafı mühendis çalıştırmamıza yeterli değil” şeklinde konuştu.

Mahallesindeki 2-3 fidancı arasına girdiğini ve narenciye içinde yer alan mandalina, portakal, limon, greyfurt, ağaç kavunu ve kumkuat türünde fidanlar yetiştirdiğini belirten Çakmak, “Yılın 12 ayını bahçemde zaman geçirerek harcıyorum. Sabahın 7’sinden akşamın 5’ine kadar sanki bir mesai harcıyormuşçasına burada zaman geçiriyorum. Çünkü narenciye, daha doğrusu fidancılık ilgi ve alaka isteyen bir konu. Sürekli uğraşmak gerekiyor. Bir canlıyı yetiştirip, büyütüp onu hayata tutundurmaya çalışıyoruz. Zahmeti çok ancak yasalar bizi destekleyeceği yerde engellememeli.” dedi.

FİDAN SEÇERKEN DİKKAT EDİN !

Fidancılığın en önemli unsurunun aşı ve bakım olduğunu, ne kadar iyi bakım yapılırsa, o fidandan o kadar çok ve kaliteli meyve elde edilebildiğini belirten Çakmak, “Yaklaşık son 20 yıldır Türkiye genelinde özellikle narenciye alanında Rize fidanı makbul kabul ediliyor. Ege Bölgesinde de fidancılık yaygınlaştı ve diğer bölgelere dağıtılıyor ancak Rize fidanından çok farklı özelliklere sahipler. Bizim satsuma ve turunç aşısı türü denen bir yabanimiz var. Bu tür artık Ege Bölgesinde kullanılmaya başlandı. Ancak bizim yabani türümüz eksi 3-4 derece soğuğa dayanabilirken, o bölgelerde yetiştirilen ve aşısı yapılan fidanlar soğuğa dayanıklı olmuyor. İlimizde de dışarıdan gelen bu türler satılmaya başlandı. Ancak bu fidanlar çok erken kuruyorlar. Bu tür fidanları tespit etmenin yolu da, aşılarının çok yukardan yapılmış olmalarına dikkat etmekle olur. Normal fidan aşısından 1 karış kadar daha yukardan yapılıyor dışarıdan gelen fidanların aşıları. Bu yüzden bölgemizde fidan yetiştiricisi olan insanımızın bu noktalara dikkat ederek burada yetiştirilen fidanları almalarını tavsiye ediyorum.” dedi.

Sağda solda satılan fidancılardan fidan alınması yerine, bu işi sürekli yapan ve yeri yurdu belli olan kişilerden fidan alınmasını tavsiye eden Çakmak, “Bu konuda da İslampaşa Mahallesi bölgemize öncülük ediyor. Pazarlarda Ege ve Hatay bölgesinden gelen fidanlar da satılıyor ve bazı fidancılarımız sırf para kazanmak için fidanlarının İslampaşa fidanı olduğunu vurguluyorlar. O yüzden vatandaşlarımızın bu konulara dikkat etmesi gerekir. Aşıları normal seviyeden 15-20 santim daha yukardan yapılmış ve kökleri dışarıda olan fidanları almasınlar. Bazı fidancılarımız vatandaşa portakal yerine greyfurt satabiliyor, çünkü ayırt etmesi gerçekten zor oluyor, ancak bu işi bilen, fidanlarıyla zaman geçiren kişiler bunu fark edebilir.” dedi.

Yetiştirdiği fidanların soğuğa dayanıklı olduğu için özellikle yurt dışından talep gördüğünü belirten Çakmak, “Son yıllarda Gürcistan ve Rusya taraflarından fidanlarımıza aşırı bir talep var. Ancak biz özellikle Karadeniz Bölgesi’ndeki talebi karşılamaya çalışıyoruz. Kendi bölgemize fidan yetiştiremediğimiz bile oluyor. Türkiye’de ve bölgemizde fidancılık anlamında önemli bir boşluğu dolduruyoruz. Vatandaşlarımızın da duyarlı ve dikkatli olmasıyla, devletimizin de bizlere kolaylık sağlamasıyla bu bölge uzun yıllar fidancılıkta öncü olmaya devam edecektir.” dedi.

İletişim İçin Telefon Numarası: 0 536 722 21 08